مشروح خبر
مرکز مشاوره صبا
تخصصی ترین سامانه تلفنی مشاوره در کشور
جهت کسب اطلاعات در خصوص سامانه پژوهشیار دانشگاه آزاد ۱۴۰۵-۱۴۰۶ می توانید همه روزه(حتی ایام تعطیل و روزهای جمعه) از ساعت 8 صبح تا ساعت 24 با تلفن ثابت منزل با شماره 9099071290 با کارشناسان این مرکز در ارتباط باشید .برقراری ارتباط با شماره قید شده فقط با تلفن ثابت منزل امکان پذیر است و قابل شماره گیری با موبایل نمی باشد.
توجه :(قبل از شماره 9099071290 به هیچ عنوان کد 021 و یا عدد صفر و یا هیچ کد دیگری نگیرید .) برقراری ارتباط با شماره قید شده فقط با تلفن ثابت منزل امکان پذیر است و قابل شماره گیری با موبایل نمی باشد.
سامانه پژوهشیار دانشگاه آزاد ۱۴۰۵-۱۴۰۶
مدیریت امور پژوهشی در مقاطع تحصیلات تکمیلی یکی از حساس‌ترین و کلیدی‌ترین مراحل تحصیلی برای دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی دانشگاه آزاد اسلامی محسوب می‌شود. در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، کلیه فعالیت‌های تحقیقاتی، از نقطه آغازین یعنی انتخاب استاد راهنما و تدوین طرح پژوهشی تا مرحله اخذ کد اخلاق، بارگذاری گزارش‌های دوره‌ای، برگزاری جلسات پیش‌دفاع متمرکز، دفاع نهایی و فرآیند فارغ‌التحصیلی به صورت کاملاً الکترونیکی و یکپارچه در بستری متمرکز ساماندهی می‌شود. ابزار محوری و مرجع رسمی این اقدامات، سامانه پژوهشیار دانشگاه آزاد ۱۴۰۵-۱۴۰۶ است. دانشجویان دوره‌های کارشناسی ارشد و دکتری در سراسر واحدهای دانشگاهی کشور موظف هستند تمامی گردش‌کارهای آکادمیک خود را منحصراً از طریق این درگاه پیش ببرند. پایگاه یکپارچه سامانه پژوهشیار با هدف حذف بروکراسی کاغذی، شفاف‌سازی فرآیند تخصیص ظرفیت به اساتید، جلوگیری از تشابه موضوعی پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها، و رصد دقیق دستاوردهای علمی طراحی شده است. از آنجا که هرگونه نقص، تاخیر، یا ثبت اشتباه اطلاعات در مراحل اداری و سیستمی این پورتال می‌تواند منجر به تعویق نیمسال‌های تحصیلی، تحمیل هزینه‌های سنگین شهریه و حتی ابطال مصوبات آموزشی گردد، تسلط همه‌جانبه بر اصول کاربری، مراحل تصویب، رفع خطاهای رایج، و بخشنامه‌های پژوهشی سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ ضرورتی اجتناب‌ناپذیر به شمار می‌رود. این راهنمای مرجع به زبانی جامع، مستند و گام به گام تمامی ابعاد فنی و آموزشی سامانه جامع پژوهشیار دانشگاه آزاد را برای جامعه دانشگاهی کشور تشریح می‌کند.
سامانه پژوهشیار دانشگاه آزاد چیست و ضرورت استفاده از سامانه جامع تحقیقاتی ris.iau.ac.ir
در پاسخ به این پرسش که ماهیت این زیرساخت چیست، باید تاکید کرد که سامانه پژوهشیار دانشگاه آزاد یک پلتفرم تحت وب متمرکز و یکپارچه سازمانی است که از سوی معاونت تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی جهت پایش، کنترل و پشتیبانی از پژوهش‌های تحصیلات تکمیلی راه‌اندازی شده است. پیش از استقرار این درگاه، فرآیند تصویب پروپوزال‌ها در گروه‌های آموزشی و شوراهای پژوهشی دانشکده‌ها با اتکا به فرم‌های کاغذی و روندهای دستی طولانی انجام می‌شد که این امر علاوه بر ایجاد خطاهای متعدد، سبب اتلاف زمان دانشجویان و اساتید می‌گردید. با پیاده‌سازی پورتال یکپارچه در آدرس رسمی ris.iau.ac.ir، شبکه علمی بزرگی شکل گرفت که زنجیره ارتباطی میان دانشجو، اساتید راهنما و مشاور، مدیران گروه‌های تخصصی، کارشناسان پژوهشی، روسای دانشکده‌ها و داوران را برقرار می‌سازد.
در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، این ساختار با آخرین الگوریتم‌های اعتبارسنجی مدارک، ماژول‌های استعلام پیشینه پژوهش، سامانه‌های همانندجویی هوشمند، و پیوند مستقیم با نظام موضوعات پایش آزاد تجهیز شده است. بنابراین هر دانشجویی که در دوره‌های تحصیلات تکمیلی پذیرفته می‌شود، باید پرونده الکترونیکی خود را در سامانه پژوهشیار فعال نگه دارد. هر مصوبه‌ای خارج از این پایگاه ارزش قانونی ندارد و اداره کل فارغ‌التحصیلان دانشگاه آزاد تنها مدارکی را به رسمیت می‌شناسد که کد شناسه یکتا و امضاهای دیجیتال را در محیط سامانه پژوهشیار دانشگاه آزاد ۱۴۰۵-۱۴۰۶ دریافت کرده باشند.
آدرس معتبر ورود به سامانه پژوهشیار دانشگاه آزاد ris.iau.ac.ir و نکات امنیتی پورتال
درگاه اینترنتی انحصاری برای کلیه خدمات مرتبط با پایان‌نامه‌ها و رساله‌های دکتری، پایگاه اطلاع‌رسانی ris.iau.ac.ir است. داوطلبان و پژوهشگران باید هشیار باشند که از ورود به صفحات مشابه، لینک‌های بازتولید شده غیررسمی یا پیوندهای تبلیغاتی خودداری نمایند، چرا که اطلاعات هویتی و پروژه‌های علمی آنها ممکن است در معرض سوءاستفاده‌های سایبری قرار گیرد. برای مراجعه به این محیط، ترجیحاً باید از مرورگرهای استاندارد دسکتاپ نظیر آخرین نسخه گوگل کروم یا فایرفاکس استفاده کرد و پروتکل‌های امنیتی اتصال را بازبینی نمود.
در هنگام باز کردن صفحه نخست ورود به سامانه پژوهشیار ris.iau.ac.ir، محیط کاربری شامل فیلدهای نام کاربری، رمز عبور، و کد امنیتی کپچا به نمایش درمی‌آید. به منظور جلوگیری از اختلال در بارگذاری ماژول‌های جاوا اسکریپت و پنجره‌های پاپ‌آپ تاییدیه، باید نرم‌افزارهای مسدودکننده پاپ‌آپ و تغییردهنده آی‌پی غیرفعال باشند. حفظ محرمانگی نام کاربری و کلمه عبور در سامانه پژوهشیار بر عهده شخص دانشجو است؛ چرا که کلیه تعهدات پژوهشی و فرم‌های بارگذاری شده در این پرتال، سند رسمی تلقی شده و مسئولیت حقوقی بارگذاری متون بر عهده دارنده اکانت خواهد بود.
راهنمای ثبت نام و ایجاد حساب کاربری دانشجویان در سامانه پژوهشیار ۱۴۰۵-۱۴۰۶
دانشجویان نوورود مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی که به مرحله تدوین طرح پژوهشی رسیده‌اند، پیش از هر اقدامی باید حساب اختصاصی خود را پایه‌گذاری نمایند. برای انجام عملیات ثبت نام در سامانه پژوهشیار ۱۴۰۵-۱۴۰۶، ابتدا باید به صفحه اصلی درگاه ris.iau.ac.ir رفته و روی گزینه ثبت‌نام کاربران یا ایجاد حساب کاربری جدید کلیک نمایند. در این پنجره، نقش کاربر باید به درستی انتخاب گردد که برای جامعه مخاطب این مقاله، نقش دانشجو به عنوان گزینه اصلی فعال می‌شود.
در فرم اولیه عضویت، درج کد ملی، شماره دانشجویی معتبر، پست الکترونیکی فعال و در دسترس، و شماره تلفن همراه به نام شخص دانشجو الزامی است. پس از درج اقلام اولیه، کد تایید احراز هویت از طریق پیامک برای متقاضی ارسال می‌گردد. با وارد کردن کد تایید، فیلدهای مشخصات تکمیلی شامل نام، نام خانوادگی، مقطع تحصیلی، واحد دانشگاهی محل تحصیل، دانشکده مصوب، گروه آموزشی، و سال ورود به نمایش درمی‌آید. تطابق کامل این اقلام با مندرجات سیستم اداری و آموزشی واحد اهمیت حیاتی دارد؛ زیرا بروز هرگونه مغایرت مانع از ارجاع مدارک به کارتابل مدیر گروه خواهد شد. پس از تکمیل اطلاعات، پیام فعال‌سازی موفقیت‌آمیز صادر گردیده و دانشجو می‌تواند با نام کاربری خود که معمولاً کد ملی است، وارد میز خدمت گردد.
بازیابی رمز عبور و حل مشکل خطای عدم ورود به پنل کاربری سامانه پژوهشیار
یکی از متداول‌ترین مسائلی که پژوهشگران با آن روبرو می‌شوند، فراموشی داده‌های ورود یا مواجهه با پیام خطای کاربر نامعتبر است. برای برطرف کردن این چالش در سامانه پژوهشیار دانشگاه آزاد ۱۴۰۵-۱۴۰۶، مکانیزم بازیابی کلمه عبور تعبیه شده است. متقاضی در صفحه ورود بر روی گزینه بازیابی رمز عبور کلیک کرده و کد ملی به همراه شماره همراه ثبت شده در پروفایل را وارد می‌نماید. سیستم بلافاصله یک رمز موقت یا لینک تغییر رمز را به شماره موبایل کاربر ارسال می‌کند.
در مواردی که دانشجو شماره تلفن همراه خود را تغییر داده باشد یا پیامک‌های تبلیغاتی و خدماتی سیم‌کارت وی مسدود شده باشد، بازیابی خودکار میسر نخواهد بود. در چنین وضعیتی، پژوهشگر باید با در دست داشتن کارت دانشجویی و مدارک شناسایی به کارشناس پژوهش دانشکده یا ادمین فناوری اطلاعات واحد دانشگاهی خود مراجعه کند. ادمین سیستم این اختیار را دارد که پس از احراز هویت حضوری، شماره تلفن کاربر را به‌روزرسانی کرده و رمز عبور را به مقادیر پیش‌فرض ریست نماید. عدم اشتراک‌گذاری داده‌های ورود با افراد متفرقه مانع از بروز اشکالات بعدی در پرونده پژوهشی خواهد شد.
تفاوت سامانه پژوهشیار با سامانه آموزشیار دانشگاه آزاد اسلامی
بسیاری از دانشجویان به ویژه در نخستین ماه‌های ورود به تحصیلات تکمیلی، مرزهای عملکردی سامانه‌ها را به اشتباه یکسان تصور می‌کنند. تبیین تفکیک ماهوی تفاوت سامانه پژوهشیار با سامانه آموزشیار دانشگاه آزاد به برنامه‌ریزی بدون خطا کمک شایانی می‌نماید. سامانه آموزشیار دانشگاه آزاد پلتفرم مدیریت امور مالی، حسابداری شهریه، انتخاب واحد ترمیک، کارنامه ترمی، ارزشیابی اساتید، و امتحانات پایان‌ترم است؛ در حالی که سامانه جامع پژوهشیار محیط انحصاری مدیریت مقالات، پایان‌نامه‌ها، پروپوزال‌ها، جلسات پیش‌دفاع، دفاع، و کارتابل داوران و اساتید به شمار می‌رود.
دانشجو برای اخذ واحد پایان‌نامه یا رساله در ابتدای نیمسال تحصیلی باید شهریه مصوب را در سامانه آموزشیار پرداخت کرده و کد درس پایان‌نامه را در پورتال آموزشیار انتخاب کند. اما پس از اخذ درس در آموزش، تمامی امور محتوایی، انتخاب استاد راهنما و تدوین و تصویب کار در سامانه پژوهشیار پیگیری می‌گردد. هماهنگی داده‌ای میان این دو بستر به گونه‌ای است که در سال ۱۴۰۵-۱۴۰۶ تا زمانی که درس پایان‌نامه در آموزشیار در وضعیت تایید نهایی قرار نگیرد، مجوزی برای دفاع نهایی در پژوهشیار صادر نخواهد شد و بالعکس، نمره ثبت شده در جلسه دفاع داخل پژوهشیار پس از تایید نهایی به سامانه آموزشیار منتقل می‌شود.
طرح پایش آزاد و نظام موضوعات پژوهشی در سامانه پژوهشیار ۱۴۰۵-۱۴۰۶
یکی از بزرگترین تحولات علمی دانشگاه آزاد اسلامی، پایه‌گذاری برنامه علمی مبتنی بر حل مسائل ملی تحت عنوان نظام پایش آزاد است. در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، تمامی متقاضیان ملزم هستند پروژه‌های خود را در راستای این راهبرد تدوین کنند. در ساختار سامانه پژوهشیار، منوی اختصاصی برای پایش آزاد تعبیه شده است که حاوی هزاران زمینه پژوهشی مصوب و مسئله‌محور در حوزه‌های سلامت، صنعت، کشاورزی، علوم انسانی، محیط زیست، هوش مصنوعی، و فناوری‌های نوین است.
دانشجویان پیش از نهایی‌سازی متن طرح خود، باید همراه با استاد راهنما در داخل سیستم به جستجوی برنامه‌های علمی مصوب بپردازند و عنوانی را انتخاب کنند که منطبق با کدهای پایش آزاد تعریف شده باشد. پیوند پروپوزال با نظام موضوعات پایش، مزایای متعددی نظیر برخورداری از حمایت‌های مالی بلاعوض، تسهیلات پژوهشی، و اولویت‌بخشی در دفاع متمرکز را برای دانشجو به همراه خواهد داشت. چنانچه پروپوزالی خارج از چارچوب نظام موضوعات تعریف شود، باید در دسته‌بندی پروپوزال‌های عادی یا آزاد ثبت گردد که ممکن است به دلیل محدودیت اولویت‌های واحد، روندی متفاوت در شوراها پیدا کند.
جستجوی موضوع پایان نامه و پیشینه پژوهش در سامانه پژوهشیار و جلوگیری از تکرار عنوان
یکی از شروط قطعی در تصویب طرح‌های علمی، غیرتکراری بودن عنوان و اهداف پژوهش است. تصویب موضوعی که پیش‌تر توسط پژوهشگر دیگری اجرا شده باشد، تخلف علمی محسوب شده و در هر مرحله‌ای از کار حتی پس از دفاع منجر به ابطال مدرک خواهد شد. برای این منظور، ابزار جستجوی پیشینه موضوع در محیط سامانه پژوهشیار دانشگاه آزاد ۱۴۰۵-۱۴۰۶ فراهم شده است. پژوهشگر می‌تواند کلمات کلیدی، عناوین مشابه یا متغیرهای اصلی پژوهش خود را در بخش جستجوی پایان‌نامه‌های مصوب پورتال استعلام کند.
سیستم پیشرفته پژوهشیار با پردازش پایگاه داده پایان‌نامه‌های پیشین، لیستی از پروژه‌های ثبت‌شده، مصوب و دفاع‌شده را نشان می‌دهد. دانشجو موظف است علاوه بر پژوهشیار، تاییدیه عدم تکرار را از پایگاه‌های مرجع نظیر گنج ایرانداک نیز استعلام نموده و شناسه گواهی استعلام پیشینه را در بخش مشخصات طرح ثبت نماید. این بررسی دقیق در ابتدای راه، ایمنی علمی کار تحقیقاتی را تثبیت کرده و از رد شدن طرح در شورای پژوهشی گروه آموزشی جلوگیری به عمل می‌آورد.
استعلام ظرفیت آزاد اساتید راهنما و مشاور در سامانه پژوهشیار ۱۴۰۵-۱۴۰۶
موفقیت در آغاز تدوین پایان‌نامه منوط به یافتن اساتیدی است که ظرفیت پذیرش دانشجو در مقطع مورد نظر را داشته باشند. هر عضو هیات علمی بر مبنای مرتبه علمی، اعم از مربی، استادیار، دانشیار و استاد تمام، دارای سقف مشخصی برای راهنمایی یا مشاوره همزمان پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و رساله‌های دکتری است. پیش از اقدام به ثبت فرم، دانشجو باید از طریق منوی جستجوی اساتید در سامانه پژوهشیار، ظرفیت خالی استاد مدنظر را بررسی کند.
اگر ظرفیت هدایت یک استاد در سیستم تکمیل شده باشد، گزینه ارسال درخواست برای وی غیرفعال خواهد بود یا سیستم با نمایش پیام هشدار عدم وجود ظرفیت، از انتساب کار جلوگیری می‌نماید. در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، ساماندهی ظرفیت‌ها به شکلی بلادرنگ به‌روزرسانی می‌شود؛ بدین معنا که به محض برگزاری جلسه دفاع یک دانشجو و ثبت صورتجلسه، بلافاصله یک واحد ظرفیت برای استاد مربوطه در سامانه آزاد گشته و امکان انتساب به دانشجوی جدید مهیا می‌شود. لذا پژوهشگران باید به طور مستمر کارتابل ظرفیت‌ها را ارزیابی کنند.
نحوه انتخاب استاد راهنما و استاد مشاور در سامانه پژوهشیار و ارسال درخواست همکاری
پس از آنکه دانشجو توافقات اولیه را به شکل شفاهی یا کتبی با استاد مدنظر به انجام رساند، باید فرآیند را در محیط سامانه پژوهشیار دانشگاه آزاد ۱۴۰۵-۱۴۰۶ به ثبت سیستمی برساند. برای این کار، دانشجو وارد منوی انتخاب اساتید شده و با استفاده از فیلترهای جستجو، نام و نام خانوادگی، کد ملی یا کد استادی فرد را درج می‌کند. در این فرم، نقش استاد باید به صورت تفکیک‌شده تحت عناوین استاد راهنمای اول، استاد راهنمای دوم، استاد مشاور اول، یا استاد مشاور دوم معین شود.
پس از تعیین نقش و درصد مشارکت هر یک از اساتید، درخواست الکترونیکی به کارتابل شخصی استاد هدایت می‌گردد. استاد مربوطه پس از ورود به پنل کاربری خود در پژوهشیار، درخواست ارسال شده را ملاحظه کرده و مختار است آن را تایید یا رد نماید. تا زمانی که استاد بر روی گزینه تایید کلیک نکند، روند تدوین پروپوزال متوقف مانده و وارد مرحله بارگذاری محتوا نخواهد شد. در صورتی که استاد درخواست را به دلیل عدم همخوانی تخصص یا کمبود وقت رد کند، دانشجو باید سریعاً اقدام به لغو درخواست و جایگزینی استاد جدید در سیستم نماید.
مراحل تفصیلی ثبت پروپوزال کارشناسی ارشد در سامانه پژوهشیار ۱۴۰۵-۱۴۰۶
فرآیند تکمیل و ثبت پروپوزال کارشناسی ارشد در سامانه پژوهشیار از مجموعه‌ای از مراحل زنجیره‌وار تشکیل شده است که باید با وسواس علمی بارگذاری شوند. پس از تایید استاد راهنما، دانشجو فرم ورود اطلاعات پروپوزال را باز می‌کند. اولین بخش، اطلاعات عمومی شامل عنوان فارسی، عنوان انگلیسی، واژگان کلیدی، و رشته تخصصی است. نگارش دقیق واژگان و برگردان انگلیسی بدون اشتباه املایی در این قسمت الزام قطعی دارد.
در مرحله بعدی، بخش‌های ماهوی پژوهش بارگذاری می‌شوند که شامل بیان مسئله، اهمیت و ضرورت موضوع، اهداف کلی و فرعی، سوالات تحقیق، فرضیات پژوهش، و جنبه جدید بودن کار است. پس از آن، متدولوژی و روش اجرای پژوهش شامل جامعه آماری، روش نمونه‌گیری، ابزارهای جمع‌آوری داده‌ها، پایایی و روایی ابزار، و تکنیک‌های تحلیل اطلاعات وارد سیستم می‌شود. دانشجو باید مراجع و منابع استفاده‌شده را مطابق استانداردهای ارجاع‌دهی دانشگاهی درج کند. پس از بازبینی نهایی و پیوست فایل کامل متنی فرمت مصوب پروپوزال، دکمه ارسال به استاد راهنما فشرده می‌شود تا گردش کار مرحله به مرحله آغاز گردد.
مراحل گردش کار و تصویب پروپوزال دکتری تخصصی در سامانه پژوهشیار
فرآیند مربوط به دانشجویان دکتری تخصصی از پیچیدگی و مراحل نظارتی بیشتری نسبت به دوره ارشد برخوردار است. در ساختار دکتری، پس از گذراندن موفقیت‌آمیز آزمون جامع و کسب نمره قبولی در آزمون زبان‌های خارجی معتبر دانشگاه آزاد، دانشجو مجاز به ثبت طرح رساله می‌گردد. ثبت پروپوزال دکتری در سامانه پژوهشیار ۱۴۰۵-۱۴۰۶ مستلزم ارزیابی در کمیته تخصصی گروه، تعیین داوران پروپوزال و شرکت در جلسه دفاع از پروپوزال است.
در فرآیند دکتری، پس از تایید متون توسط اساتید راهنما و مشاور، موضوع به شورای تخصصی گروه ارجاع داده می‌شود. شورا اقدام به انتصاب داوران علمی می‌نماید. در این مرحله، داوران از طریق پورتال خود، نظرات اصلاحی را روی متن پروپوزال اعمال می‌کنند و دانشجو باید کامنت‌های داوری را با هدایت اساتید خود اصلاح و نسخه بازنگری‌شده را مجدداً آپلود کند. پس از تشکیل جلسه دفاع از پروپوزال دکتری و احراز صلاحیت متقاضی، صورتجلسه تصویب در سیستم ثبت شده و پرونده جهت تایید نهایی به شورای پژوهشی دانشکده و کمیسیون تخصصی واحد ارسال می‌گردد.
فرآیند همانندجویی پایان نامه و پروپوزال در سامانه پژوهشیار و اتصال به ایرانداک
رعایت امانت‌داری آکادمیک و پیشگیری از هرگونه سرقت ادبی یا رونویسی غیرمجاز، از خطوط قرمز دانشگاه آزاد اسلامی به شمار می‌آید. بر همین مبنا، همانندجویی در سامانه پژوهشیار دانشگاه آزاد ۱۴۰۵-۱۴۰۶ به عنوان یک گام سیستمی اجباری تعبیه شده است. این زیرساخت از طریق ارتباط وب‌سرویسی با موتورهای همانندجوی پایگاه ایرانداک یا سامانه سمیم‌نور متصل است و متن بارگذاری‌شده توسط پژوهشگر را با میلیون‌ها مقاله، کتاب، و رساله دانشگاهی در سراسر کشور انطباق می‌دهد.
دانشجو موظف است در مراحل مشخصی از کار، فایل متن کامل پروپوزال و سپس فایل فصول پایان‌نامه را جهت استعلام همانندجویی به صف پردازش ارسال نماید. درصد تشابه متنی گزارش‌شده نباید از سقف مصوب دانشگاه تجاوز کند؛ سقف مجاز همانندجویی بر اساس بخشنامه‌های ابلاغی معمولاً مقداری کمتر از ده درصد تعیین شده است. در صورتی که درصد شباهت فراتر از این محدوده باشد، سامانه اجازه ارجاع به مرحله بعد را صادر نمی‌کند. در این حالت دانشجو باید متن را بازنویسی، نقل‌قول‌ها را با ارجاع مستقیم اصلاح، و ساختار جملات را بازآفرینی نماید تا درصد به حد نصاب استاندارد تقلیل یابد.
نحوه اخذ کد اخلاق در پژوهش های زیست پزشکی و انسانی در سامانه پژوهشیار
برای تمامی پژوهش‌هایی که موضوع آنها به طور مستقیم یا غیرمستقیم با نمونه‌های انسانی، آزمایش‌های حیوانی، کارآزمایی‌های بالینی، داده‌های ژنتیکی، یا اطلاعات سلامت افراد در ارتباط است، اخذ تاییدیه کمیته اخلاق در پژوهش الزامی است. این الزام علاوه بر رشته‌های علوم پزشکی، شامل بخش‌هایی از رشته‌های روانشناسی، تربیت بدنی و علوم زیستی نیز می‌شود. در نظام سامانه پژوهشیار ۱۴۰۵-۱۴۰۶، ماژول اختصاصی اخلاق در پژوهش ادغام گردیده است.
دانشجو در جریان ثبت پروپوزال، فرم‌های مربوط به پرسشنامه‌های اخلاقی، تعهدنامه‌های رضایت آگاهانه، و فرم شرح مداخلات را بارگذاری می‌کند. این مدارک پس از تایید در شورای پژوهشی واحد، به دبیرخانه کمیته اخلاق سازمانی یا منطقه‌ای ارجاع داده می‌شود. اعضای کمیته پس از بررسی انطباق اخلاقی پروژه، شناسه اختصاصی کد اخلاق در سامانه پژوهشیار را صادر می‌کنند. این کد، مجوزی یکتاست که بدون آن، انجام کار عملیاتی در فاز آزمایشگاهی یا انتشار مقالات در مجلات معتبر ناممکن خواهد بود و در صفحه عنوان پایان‌نامه نهایی نیز درج می‌گردد.
بررسی و تصویب پروپوزال در شورای تخصصی گروه آموزشی و شورای پژوهشی دانشکده
سفر اداری یک طرح پژوهشی پس از تایید توسط تیم هدایت و استعلام‌های مربوطه، وارد ایستگاه‌های تصمیم‌گیری دانشگاهی می‌شود. در این مرحله، پروپوزال در کارتابل مدیر گروه آموزشی در سامانه پژوهشیار قرار می‌گیرد. مدیر گروه موضوع را در دستور کار جلسه شورای تخصصی گروه می‌گذارد. اعضای شورا در خصوص موضوعیت، ضرورت، روش‌شناسی و امکانات آزمایشگاهی واحد جهت اجرای پروژه تصمیم‌گیری می‌کنند.
تصمیمات شورا در سه وضعیت در سامانه منعکس می‌شود: تایید کامل، نیازمند اصلاحات جزیی یا کلی، و رد طرح. در صورت نیاز به اصلاحات، کامنت‌های شورا به کارتابل دانشجو بازمی‌گردد و وی موظف است اصلاحات را ظرف مدت زمانی معین اعمال نماید. پس از تایید گروه، طرح به کارتابل شورای پژوهشی دانشکده ارسال می‌گردد. در شورای دانشکده، مواردی نظیر عدم همپوشانی بودجه، تایید ظرفیت اساتید و قوانین ابلاغی بررسی شده و در صورت تصویب نهایی، تاریخ تصویب پروپوزال به صورت رسمی ثبت می‌گردد. این تاریخ، مبنای اصلی محاسبه حداقل زمان مجاز برای برگزاری جلسه دفاع خواهد بود.
نحوه بارگذاری گزارش های سه ماهه و پیشرفت کار پایان نامه در سامانه پژوهشیار
بر اساس آیین‌نامه‌های آموزشی دوره‌های کارشناسی ارشد و دکتری، نظارت بر استمرار فعالیت تحقیقاتی دانشجو الزامی است. برای اطمینان از پیشرفت منظم پژوهش، دانشجویان موظف هستند در فواصل زمانی منظم، گزارش پیشرفت کار سه ماهه در سامانه پژوهشیار ۱۴۰۵-۱۴۰۶ را آپلود نمایند. دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد دست‌کم دو نوبت و دانشجویان مقطع دکتری تخصصی حداقل چهار نوبت باید این گزارش‌ها را ثبت و ارسال کنند.
هر گزارش شامل شرح فعالیت‌های تجربی انجام‌شده، فصول نگارش‌یافته، داده‌های میدانی گردآوری‌شده، موانع اجرایی و برنامه سه ماهه آتی است. پس از بارگذاری توسط دانشجو، گزارش در کارتابل استاد راهنما قرار می‌گیرد و استاد با اختصاص نمره پیشرفت یا درصد تکمیل، گزارش را تایید می‌نماید. عدم ثبت به موقع گزارش‌های دوره‌ای مانع از ورود به مرحله دفاع نهایی می‌شود و سامانه در زمان ثبت درخواست دفاع، پیوستگی گزارش‌ها را به عنوان یک پیش‌نیاز نرم‌افزاری کنترل خواهد کرد.
فرآیند ثبت درخواست و شرایط پیش دفاع متمرکز دکتری در سامانه پژوهشیار ۱۴۰۵-۱۴۰۶
یکی از مراحل سرنوشت‌ساز و اختصاصی برای دانشجویان دکتری تخصصی دانشگاه آزاد، گذر از فیلتر پیش دفاع متمرکز دکتری در سامانه پژوهشیار است. پیش از آنکه دانشجو بتواند در جلسه دفاع نهایی دانشگاه خود حاضر شود، باید در جلسه ارزیابی متمرکز که توسط هیات داوران منتخب سازمان مرکزی برگزار می‌شود، کفایت دستاوردهای علمی خود را به اثبات برساند. برگزاری این جلسات معمولاً در چند نوبت در سال و به شکل مجازی یا ترکیبی ساماندهی می‌شود.
برای ورود به پیش‌دفاع، دانشجو پس از تایید استاد راهنما مبنی بر خاتمه نگارش رساله، مدارک و مستندات خود شامل فایل کامل رساله، مقالات مستخرج و تاییدیه‌های اکسپت را در بخش پیش‌دفاع متمرکز بارگذاری می‌کند. سازمان مرکزی پس از بازبینی کفایت مدارک، تاریخ و ساعت دقیق جلسه آنلاین را از طریق سامانه اعلام می‌نماید. در این جلسه، دانشجو در حضور داوران تخصصی به دفاع از مبانی علمی خود می‌پردازد. نتیجه پیش‌دفاع به صورت قبولی، قبولی مشروط به اصلاحات، یا عدم قبولی در سامانه ثبت می‌شود و تنها در صورت کسب وضعیت قبولی، دانشجو مجاز به ورود به گام دفاع نهایی خواهد بود.
شرایط کفایت دستاوردهای علمی مقالات مستخرج و تاییدیه پژوهشی در سامانه پژوهشیار
یکی از شروط صدور مجوز دفاع برای دانشجویان دکتری و ارشد، ارائه مستندات چاپ یا پذیرش مقالات علمی است. در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، شاخص‌های ارزیابی مقالات پژوهشی با سخت‌گیری مضاعف در سامانه پژوهشیار پایش می‌گردد. دانشجو باید مشخصات دقیق مجله، نام پایگاه نمایه‌کننده نظیر وب آو ساینس، اسکوپوس یا مجلات علمی مصوب وزارت علوم، شاپای نشریه، شناسه دیجیتال، و فایل کامل مقاله را در سیستم بارگذاری نماید.
کارشناسان علم‌سنجی و پژوهشی واحد و استان، اعتبار مجله را با لیست سیاه و مجلات نامعتبر مقایسه کرده و در صورت احراز اصالت، تاییدیه کفایت علمی را ثبت می‌کنند. برای دانشجویان مقطع دکتری، جهت اخذ مجوز پیش‌دفاع یا دفاع قطعی، معمولاً ارائه یک یا دو مقاله پژوهشی معتبر با نمایه بین‌المللی همراه با افیلیشن دقیق دانشگاه آزاد الزامی است. درج صحیح نام استاد راهنما به عنوان نویسنده مسئول و نشانی سازمانی واحد، شرط پذیرش اسناد در کارتابل پژوهشی خواهد بود.
تعیین داوران داخلی و خارجی و هماهنگی جلسه دفاع در سامانه پژوهشیار
پس از احراز کلیه شرایط علمی، مرحله تعیین ارکان جلسه دفاع فرا می‌رسد. در سامانه پژوهشیار دانشگاه آزاد ۱۴۰۵-۱۴۰۶، سیستم به گونه‌ای برنامه‌ریزی شده است که انتخاب هیات داوران با نظارت گروه آموزشی و به دور از اعمال نظرهای سلیقه‌ای انجام گیرد. مدیر گروه اسامی داوران داخلی که از اعضای هیات علمی همان واحد هستند و داوران خارجی که از سایر واحدهای دانشگاه آزاد یا دانشگاههای سراسری انتخاب می‌شوند را در پنل سامانه معرفی می‌نماید.
داوران منتخب پیامک دعوت و دسترسی موقت به کارتابل داوری در پژوهشیار را دریافت می‌کنند. داور با ورود به پنل، فایل متن نهایی پایان‌نامه را مطالعه کرده و آمادگی یا عدم آمادگی خود برای تشکیل جلسه دفاع را اعلام می‌نماید. پس از ثبت موافقت کلیه داوران، تاریخ، ساعت، و شماره کلاس یا لینک مجازی برگزاری جلسه دفاع در سیستم تنظیم شده و دعوت‌نامه‌های الکترونیکی رسمی برای اعضای جلسه صادر می‌گردد.
صفر تا صد فرآیند دفاع از پایان نامه کارشناسی ارشد در سامانه پژوهشیار ۱۴۰۵-۱۴۰۶
دانشجویان کارشناسی ارشد جهت رسیدن به مرحله دفاع نهایی باید روندی منظم را طی کنند. پیش‌نیاز نخست، سپری شدن حداقل مدت زمان قانونی یعنی معمولاً شش ماه از تاریخ تصویب پروپوزال در شورای دانشکده است. پیش‌نیاز دوم، تایید گزارش‌های پیشرفت سه ماهه توسط استاد راهنما و عدم بدهی مالی در سامانه آموزشیار است. پس از حصول این شرایط، دانشجو گزینه درخواست دفاع از پایان نامه را در سامانه پژوهشیار فعال می‌کند.
با ثبت تقاضا، فایل تدوین‌شده نسخه نهایی بر اساس فرمت استاندارد نگارش پایان‌نامه دانشگاه آزاد آپلود می‌شود. فرم همانندجویی نهایی بررسی و در صورت کسب حد نصاب، استاد راهنما مجوز دفاع را صادر می‌کند. پس از تعیین داور توسط مدیر گروه و مشخص شدن زمان دفاع، جلسه به صورت رسمی با حضور هیات داوران تشکیل می‌گردد. در جریان جلسه، دستاوردها ارائه شده و هیات داوران به ارزیابی کار می‌پردازند. در پایان، نمره نهایی و رتبه کیفی پایان‌نامه تعیین می‌گردد.
اصلاحات پس از دفاع بارگذاری نسخه نهایی پایان نامه و اخذ تاییدیه هیات داوران
به ندرت پیش می‌آید که یک پایان‌نامه بدون نیاز به اصلاحات در جلسه دفاع مورد تایید قطعی قرار گیرد. در اکثر موارد، داوران نظرات و پیشنهادهای اصلاحی را در صورتجلسه قید می‌کنند. دانشجو پس از پایان جلسه دفاع، موظف است این اصلاحات را اعمال نماید. در سامانه پژوهشیار دانشگاه آزاد ۱۴۰۵-۱۴۰۶، مرحله‌ای با عنوان ثبت نسخه اصلاح‌شده پایان‌نامه پس از دفاع تعریف شده است.
دانشجو متن ویرایش‌شده را همراه با جدول پاسخ به سوالات و نظرات داوران در سامانه بارگذاری می‌کند. این نسخه مجدداً به کارتابل نماینده هیات داوران یا استاد راهنما ارسال می‌شود. استاد پس از تطبیق اصلاحات، تاییدیه نهایی را صادر می‌نماید. عدم بارگذاری نسخه نهایی اصلاح‌شده در موعد مقرر، سبب تاخیر در بسته شدن پرونده پژوهشی و انتقال نیافتن نمره به کارنامه آموزشیار خواهد شد. از این رو، دانشجو باید روند اصلاحات را به سرعت به سرانجام برساند.
تسویه حساب پژوهشی بارگذاری مقاله و فارغ التحصیلی در سامانه پژوهشیار
فرآیند پژوهشی دانشجو زمانی به نقطه پایانی می‌رسد که گواهی‌های لازم در سیستم صادر شود. پس از تایید نسخه اصلاح‌شده، دانشجو فایل صفحه نخست پایان‌نامه همراه با امضاهای الکترونیکی، فایل تمام‌متن پی‌دی‌اف و ورد، و چکیده انگلیسی و فارسی را در مخزن دیجیتال کتابخانه دانشگاه آپلود می‌کند. همچنین در صورتی که نمره کامل پایان‌نامه منوط به چاپ مقاله بوده باشد، دانشجو تا سقف مهلت قانونی مدارک انتشار مقاله را بارگذاری می‌نماید تا نمره معلق نهایی شود.
با ثبت کامل این اسناد، کارشناس پژوهش دانشکده وضعیت پرونده را به حالت تسویه‌شده پژوهشی تغییر می‌دهد. این تغییر وضعیت به شکل خودکار و سیستمی به سامانه آموزشیار ارسال شده و نمره قطعی دانشجو در کارنامه نهایی ثبت می‌گردد. پس از این مرحله، دانشجو می‌تواند فرآیند تسویه حساب‌های اداری، کتابخانه، رفاهی و صدور گواهینامه موقت فارغ‌التحصیلی را آغاز نماید. عدم نهایی‌سازی گام‌ها در پژوهشیار، پرونده آموزشی را در حالت تعلیق نگه خواهد داشت.
خطاهای متداول و ارورهای سیستم در سامانه پژوهشیار ۱۴۰۵-۱۴۰۶ و راهکارهای حل آن
کاربران در زمان تعامل با پلتفرم ممکن است با پیغام‌های خطا مواجه شوند. آگاهی از ریشه این ارورها به حل سریع آنها کمک می‌کند:
خطای عدم تطابق مقطع یا گروه آموزشی: این ارور زمانی پدیدار می‌شود که دانشجو در فرم عضویت اولیه، گروه تخصصی خود را به اشتباه انتخاب کرده باشد. برای رفع آن، باید کارشناس پژوهش واحد اطلاعات پروفایل را در پنل مدیریتی ویرایش نماید.
خطای تکمیل ظرفیت استاد: این پیام به معنای پر بودن سقف پذیرش استاد راهنماست و تا زمان خالی شدن ظرفیت، راه‌حلی جز جایگزینی استاد یا انتظار برای دفاع دانشجویان پیشین استاد وجود ندارد.
خطای عدم برقراری ارتباط با وب‌سرویس آموزشیار: زمانی رخ می‌دهد که اطلاعات مالی یا انتخاب واحد دانشجو در آموزشیار همگام‌سازی نشده باشد؛ در این حالت کاربر باید بیست و چهار ساعت پس از ثبت مالی در آموزشیار مجدداً وضعیت را در پژوهشیار چک کند.
خطای رد شدن در مرحله همانندجویی: نشان‌دهنده درصد شباهت بالای ده درصد است که راهکار آن بازنویسی بخش‌های مشخص‌شده در گزارش ایرانداک و استعلام دوباره است.
خطای عدم بارگذاری فایل: معمولاً به دلیل نامناسب بودن فرمت، حجم بالای فایل بیشتر از ده مگابایت، یا وجود کاراکترهای خاص در نام فایل است؛ تغییر نام به حروف انگلیسی ساده و کاهش حجم اسناد این مشکل را مرتفع می‌سازد.
نکات کلیدی برای تسریع در روند تصویب و دفاع در پژوهشیار
برای به حداقل رساندن ایست‌های زمانی در چرخه کارهای پژوهشی، پژوهشگران باید به نکات راهبردی زیر توجه کنند:
پیگیری مستمر کارتابل: به صورت روزانه وارد سامانه پژوهشیار شوید و موقعیت پرونده خود را بررسی کنید تا در صورت وجود نقص، سریعاً اقدام کنید.
ارتباط مستقیم با اساتید: پس از ارسال هر درخواست یا پروپوزال، استاد راهنمای خود را مطلع سازید تا تایید مدارک در کارتابل ایشان مشمول زمان نشود.
رعایت تقویم زمان‌بندی: تاریخ‌های اعلام‌شده از سوی سازمان مرکزی برای بازه‌های زمانی پیش‌دفاع دکتری یا دفاع ارشد را یادداشت نمایید تا فرآیند ثبت درخواست به روزهای پایانی موکول نشود.
دقت در آماده‌سازی مدارک: کلیه فایل‌های پیوست را با فرمت استاندارد، صفحه‌بندی صحیح، و کیفیت مناسب تهیه کنید تا توسط مراجع ارزیابی رد نگردد.
سوالات متداول:
۱- آدرس سایت رسمی سامانه پژوهشیار دانشگاه آزاد چیست؟
آدرس رسمی و انحصاری این سامانه جهت کلیه امور پژوهشی ris.iau.ac.ir است.
۲- در صورت فراموشی رمز عبور سامانه پژوهشیار چگونه باید اقدام کرد؟
از طریق گزینه بازیابی کلمه عبور در صفحه ورود با وارد کردن کد ملی و شماره همراه و در صورت عدم موفقیت با مراجعه به کارشناس پژوهش واحد دانشگاهی امکان‌پذیر است.
۳- سقف مجاز درصد همانندجویی در سامانه پژوهشیار چقدر است؟
بر اساس آیین‌نامه‌ها، درصد تشابه متنی گزارش‌شده توسط سامانه همانندجو باید کمتر از ده درصد باشد.
۴- آیا دفاع از پایان نامه بدون ثبت در سامانه پژوهشیار امکان پذیر است؟
خیر، برگزاری جلسه دفاع و صدور مدرک فارغ‌التحصیلی صرفاً منوط به ثبت مراحل در سامانه پژوهشیار و دریافت تاییدات الکترونیکی است.
۵- حداقل فاصله زمانی مجاز میان تصویب پروپوزال و دفاع در مقطع کارشناسی ارشد چقدر است؟
حداقل مدت زمان مجاز بین تاریخ تصویب نهایی پروپوزال در شورای پژوهشی دانشکده تا روز دفاع، شش ماه تمام است.
نظرات کاربران